Załącznik nr 1
do Zarządzenia nr 32/2026 Dyrektora Opolskiego Centrum Edukacji w Opolu
z dnia 19 sierpnia 2026 r.
Regulamin selekcji zbiorów bibliotecznych oraz postępowania z materiałami bibliotecznymi wyłączonymi ze zbiorów w PBW w Opolu oraz filii w Brzegu, Kędzierzynie-Koźlu, Kluczborku i Nysie.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz.U. z 1997, Nr 85, poz. 539 z późn. zm.),
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 października 2008 r. w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych (Dz. U. z 2008, Nr 205, poz. 1283),
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych bibliotek pedagogicznych (Dz.U. 2013, poz. 369).
§ 1 Przepisy ogólne:
1. Regulamin określa zasady dokonywania selekcji zbiorów PBW w Opolu, filii w Brzegu, Kędzierzynie-Koźlu, Kluczborku i Nysie oraz postępowania z materiałami bibliotecznymi wyłączonymi ze zbiorów.
2. Selekcja zbiorów jest elementem polityki zarządzania zbiorami bibliotecznymi.
3. Ilekroć w regulaminie jest mowa o:
bibliotece – rozumie się przez to PBW w Opolu (siedzibę główną) oraz filie w Brzegu, Kędzierzynie-Koźlu, Kluczborku i Nysie, zbiorach/materiałach bibliotecznych – należy rozumieć przez to książki, czasopisma, zbiory specjalne/zbiory audiowizualne (kasety magnetofonowe, kasety video, płyty, zbiory ilustracyjne, CD-ROM-y, fazogramy), selekcji – wycofywaniu ze zbiorów biblioteki niektórych publikacji zgodnie z przyjętymi kryteriami selekcji, zbiorach zbędnych – zbiorach niepotrzebnych bibliotece ze względu na nadmierną ilość egzemplarzy, ubytkach – materiałach bibliotecznych wyłączonych ze zbiorów, usuniętych z inwentarza biblioteki, ubytkowaniu – usuwaniu zbiorów bibliotecznych z inwentarza biblioteki, kolekcji – zbiorach bibliotecznych wydzielonych ze względu na temat, rodzaj lub osobę, która je gromadziła, inwentarzu/księdze inwentarzowej – szczegółowym spisie obiektów wchodzących w skład zbiorów bibliotecznych sporządzanym dla celów ewidencyjno-kontrolnych i majątkowych, bookcrossingu – nieodpłatnym przekazywaniu książek poprzez pozostawianie ich w miejscach celowo utworzonych (stoliki, regały, gabloty) po to, by czytelnik mógł je przeczytać i przekazać dalej, publikacji – dokumencie uwielokrotnionym w celu jego rozpowszechnienia, Komisji Selekcji Zbiorów – komisji zajmującej się wycofywaniem ze zbiorów biblioteki niektórych publikacji zgodnie z przyjętymi kryteriami selekcji – powołanej przez Dyrektora jednostki stosownym zarządzeniem.
§ 2 Cele/efekty selekcji:
1. Likwidacja materiałów bibliotecznych zaczytanych i zbędnych,
2. Aktualizacja zbiorów bibliotecznych,
3. Zapewnienie adekwatności zbiorów do potrzeb czytelniczych,
4. Wygospodarowanie powierzchni magazynowej niezbędnej dla nowych zbiorów,
5. Usprawnienie gromadzenia, udostępniania i kontroli zbiorów,
6. Poprawa warunków przechowywania materiałów bibliotecznych.
§ 3 Selekcji podlegają następujące rodzaje zbiorów bibliotecznych/materiałów bibliotecznych: książki, czasopisma, zbiory specjalne/zbiory audiowizualne.
§ 4 Kryteria selekcji :
1. Zbiory zaczytane (zniszczone przez wielokrotne użycie), które nie kwalifikują się do konserwacji lub oprawy introligatorskiej,
2. Zbiory zbędne ze względu na nadmierną ilość egzemplarzy danego tytułu,
3. Zbiory zdekompletowane.
§ 5 Selekcji nie podlegają:
1. Unikatowe zbiory bibliofilskie,
2. Zbiory zawierające dedykacje, autografy, exlibrisy,
3. Książki i czasopisma wydane przed 1945 r.,
4. Zbiory niekompletne o wysokiej wartości dla biblioteki,
5. Zbiory wydane w tzw. „drugim obiegu”,
6. Materiały biblioteczne wchodzące w skład kolekcji.
§ 6 Przebieg procesu selekcji:
1. Selekcję zbiorów prowadzi się w sposób ciągły, zgody z planem pracy biblioteki na dany rok kalendarzowy,
2. Selekcji materiałów bibliotecznych dokonuje Komisja Selekcji Zbiorów powołana przez Dyrektora jednostki stosownym zarządzeniem,
3. Zbiory biblioteczne przeznaczone do likwidacji typują członkowie Komisji Selekcji Zbiorów przy współpracy z kierownikami Wydziałów PBW oraz Filii PBW i innymi nauczycielami bibliotekarzami,
4. Typowanie materiałów bibliotecznych do wycofania odbywa się przy pomocy katalogu biblioteki i raportów systemu bibliotecznego. Z autopsji sprawdzany jest stan techniczny publikacji,
5. Status materiałów bibliotecznych (wytypowanych do wycofania), w systemie bibliotecznym, zostaje zmieniony na status „w selekcji”,
6. Komisja Selekcji Zbiorów przygotowuje i podpisuje Protokół Komisji.
7. Protokół Komisji musi być opatrzony datą i podpisany przez Dyrektora OCE przy dwóch formułach protokołu „Decyzja: skreślić z inwentarza” i „przekazano do utylizacji w systemie BDO”,
8. Zatwierdzenie Protokołu Komisji stanowi podstawę do wpisania go do Rejestru ubytków, wykreślenia materiałów bibliotecznych z ksiąg inwentarzowych oraz ich ubytkowania w systemie bibliotecznym,
9. Zatwierdzony Protokół Komisji zostaje przekazany do księgowości celem pomniejszenia stanu majątkowego biblioteki o wartość ubytków,
10. W ubytkowanych zbiorach bibliotecznych usuwa się specjalną pieczątką znaki własnościowe biblioteki.
§ 7 Przekazywanie materiałów bibliotecznych do utylizacji w systemie BDO (Bazie Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami).
Wycofane materiały biblioteczne są przekazywane do utylizacji w systemie BDO.
§ 8 Gospodarowanie materiałami wyłączonymi z ewidencji (bookcrossing):
1. Wyselekcjonowane materiały biblioteczne, formalnie wyłączone z inwentarza (zatwierdzony Protokół Komisji), mogą być nieodpłatnie przekazane czytelnikom w ramach bookcrossingu,
2. Kryterium przekazywania wyselekcjonowanych materiałów bibliotecznych do bookcrossingu jest ich stan techniczny umożliwiający dalsze wykorzystanie,
3. Wszystkie materiały biblioteczne przeznaczone do bookcrossingu muszą mieć usunięte znaki własnościowe biblioteki, co potwierdza, że nie są już jej własnością ,
4. Biblioteka nie prowadzi ewidencji imiennej osób pobierających materiały biblioteczne w ramach bookcrossingu.
Regulamin wchodzi w życie z dniem 1 września 2026 r.
