Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2026 – Rokiem Sergiusza Piaseckiego, jednego z najbardziej niezwykłych twórców polskiej literatury XX wieku. Decyzja ta jest wyrazem uznania dla jego dorobku pisarskiego, patriotycznej postawy oraz walki o wolność Polski.
W uchwale czytamy: „Sergiusz Piasecki, weteran wojny polsko-bolszewickiej, as polskiego wywiadu, ale i przemytnik, awanturnik więzień. Wybitny pisarz, patriota, który nauczył się posługiwać literacką polszczyzną w wieku dorosłym, gdy odbywał wyrok za napad z bronią w ręku. W czasie II wojny światowej żołnierz Armii Krajowej, szef komórki wykonującej na zdrajcach wyroki Polski Podziemnej. Po wojnie emigracyjny, antykomunistyczny pisarz objęty całkowitym zakazem cenzury w PRL. Jeden z najwybitniejszych twórców polskiej literatury XX wieku. […] Pozostawił barwne, w części autobiograficzne powieści, które mimo całkowitego zakazu druku w PRL biły rekordy popularności w drugim obiegu. Do jego najpopularniejszych dzieł należą niewątpliwie 'Zapiski oficera Armii Czerwonej’, przenikliwie ukazujące mentalność ludzi ukształtowanych przez rosyjskie imperium. We wszystkich jego powieściach jest zapis miłości do Polski, przedstawiał polską tożsamość zbudowaną wokół umiłowania wolności, wiary w Boga, honoru i solidarności. Typ niepokornego awanturnika, ale spadkobiercy cnót rycerskich Rzeczpospolitej – tacy są jego bohaterowie, takim był on sam”.
Prezentowana bibliografia zawiera alfabetyczny spis utworów Sergiusz Piaseckiego, a także teksty krytyczne dotyczące twórczości autora. Bibliografia liczy 81 opisów bibliograficznych sporządzonych na podstawie baz Biblioteki Narodowej, Polskiej Bibliografii Literackiej, a także baz Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej. Wydawnictwa zwarte dostępne w PBW w Opolu i filiach oznaczone są sygnaturą. Niektóre pozycje bibliograficzne posiadają linki odsyłające do baz pełnotekstowych.
I. TWÓRCZOŚĆ
Książki:
1. Adam i Ewa / Sergiusz Piasecki / Sergiusz Piasecki. – Łomianki : „LTW”, [2007]. – 248, [1] s. ; 21 cm.
2. Bogom nocy równi / Sergiusz Piasecki. – Łomianki : Wydawnictwo LTW, 2008. – 283 s. 22 cm.
3. Człowiek przemieniony w wilka / Sergiusz Piasecki. – Wrocław : Wydaw. Dolnosląskie, 1990. – 317, [3] s. ; 21 cm.
M 045912 (Kluczbork), M 054130 (Nysa)
4. Dla honoru organizacji / Sergiusz Piasecki. – Wrocław : Wydaw. Dolnośląskie, 1990. – 280, [3] s. ; 21 cm.
M 045913 (Kluczbork), M 054131 (Nysa)
5. Jabłuszko / Sergiusz Piasecki. – Wrocław : Wydaw. Dolnośląskie, 1990. – 185, [3] s. ; 21 cm.
M 045812 (Kluczbork)
6. Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy / Sergiusz Piasecki. – Kraków : „Cracovia”, 1990. – 511,[1] s. ; 20 cm.
M 044650 (Brzeg), M 045075 (Kluczbork), M 053283 (Nysa), M 160519 (Opole)
7. Nikt nie da nam zbawienia… / Sergiusz Piasecki. – Wrocław : Wydaw. Dolnośląskie, 1990. – 225, [2] s. ; 21 cm.
M 045815 (Kluczbork)
8. Piąty etap / Sergiusz Piasecki. Wyd. 2. – Warszawa : „Rój”, (Warszawa : „Linolit”), 1938. – 396, [1] s. ; 21 cm.
9. Siedem pigułek Lucyfera : autentyczne przygody diabła Marka w latach 1945 i 1946 w niepodległej Polsce demokratycznej, odtworzone na podstawie : dokumentów, zeznań świadków, wycinków prasowych oraz własnych obserwacji autora / Sergiusz Piasecki. – Warszawa : LTW, 2001. – 157 s. ; 21 cm.
10. Spojrzę ja w okno / Sergiusz Piasecki. – Wrocław : Wydaw. Dolnośląskie, 1990. – 194, [2] s. ; 21 cm.
M 045813 (Kluczbork)
11. Sto pytań pod adresem „obecnej” Warszawy : [list otwarty do redaktora naczelnego tygodnika „Odrodzenie” Karola Kuryluka] / Sergjusz Piasecki. – Rzym Londyn : K. Breiter, 1947. – 27 s. ; 17 cm.
12. Upadek Wieży Babel oraz inne opowieści i opowiastki / Sergiusz Piasecki ; zebrał, oprac. i wstępem opatrzył Krzysztof Polechoński. – Łomianki : Wydawnictwo LTW, 2015. – 315, [1] s. : il. ; 21 cm.
13. Zapiski oficera Armii Czerwonej / Sergiusz Piasecki. – Łomianki : „LTW”, 2013. – 173, [1] s. ; 22 cm.
14. Żywot człowieka rozbrojonego / Sergiusz Piasecki. – Warszawa : „Libra” : „Planeta”, 1990. – 286,[3] s. ; 20 cm.
M 045914 (Kluczbork)
Inne teksty:
15. Autodenuncjacja / Sergiusz Piasecki // Odra. – 1998, nr 6, s. 65-66
16. Największy balon świata. Komedia / Sergiusz Piasecki // Fraza. – 2000, nr 3, s. 141-159
17. Niezłomni / Sergiusz Piasecki // Odra. – 1990, nr 3, s. 45-46
18. „…nigdy nie byłem obywatelem” (Listy Sergiusza Piaseckiego do Instytutu Badań Literackich PAN i Państwowego Instytutu Wydawniczego) // Arcana. – 2001, nr 1, s. 134-143
19. Prometeusz / Sergiusz Piasecki // Kresy. – 1999, nr 38/39, s. 278-281
20. Świnia i lustro / Sergiusz Piasecki // Odra. – 1990, nr 3, s. 44-45
21. Traktat o urce / Sergiusz Piasecki // Odra 1990, nr 3, s. 43-44
II. OPRACOWANIA TWÓRCZOŚCI
A. Książki:
22. Autodenuncjacja : teksty autobiograficzne, wywiady, wspomnienia, publicystyka / Sergiusz Piasecki ; zebrał, opracował i przedmową poprzedził Krzysztof Polechoński. – Łomianki : LTW, 2023. – 314 s. : il. ; 21 cm.
23. Dziedzictwo Wschodu : obraz kobiety w powieści Sergiusza Piaseckiego „Adam i Ewa” / Anna Janicka // W : Bibliotheca mundi : studia bibliologiczne ofiarowane Janowi Leończukowi / red. nauk. Jarosław Ławski i Łukasz Zabielski. – Białystok : Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Białymstoku, Katedra Badań Filologicznych „Wschód-Zachód” : Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego, 2016. – S. 195-204
24. Granice i pogranicza w powieściach Sergiusza Piaseckiego / Agata Paliwoda. – Rzeszów : Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne „Fraza” Ustrzyki Dolne : „Otwarty Rozdział”, 2009. – 199 s. ; 20 cm.
25. Gwiazdy Wielkiej Niedźwiedzicy : kobiety w życiu i twórczości Sergiusza Piaseckiego / Ewa Tomaszewicz. – Warszawa : „LTW”, 2003. – 156, [4] s., [16] s. tabl. : il. kolor., faks., fot., portr. ; 22 cm.
26. Józef Mackiewicz i Sergiusz Piasecki : wzajemne relacje, zbieżności i rozbieżności / Krzysztof Polechoński // W : Sam jeden i inni : wrocławskie odczytania twórczości Józefa Mackiewicza / pod red. Małgorzaty Misiak. – Warszawa : Instytut Pamięci Narodowej, 2024. – S. 113-164
27. „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy” Sergiusza Piaseckiego : walory czytelnicze powieści / Robert K. Zawadzki // W : Czytanie Dwudziestolecia. 4 t. 2 / pod red. Elżbiety Wróbel i Joanny Warońskiej. – Częstochowa : Wydawnictwo im. Stanisława Podobińskiego Akademii im. Jana Długosza, 2016. – S. 131-141
28. Listy niewykorzystane : archiwum Sergiusza Piaseckiego w Bibliotece Polskiej Posk w Londynie / Dobrosława Plat // W : Archiwalne źródła badań filologicznych : studia / red. nauk. Anna Janicka [et al.]. – Lublin : Wydawnictwo Episteme, 2022. – S. 467-481
29. Literacka socjologia połączeń w dwudziestoleciu międzywojennym : przypadek „Kochanka Wielkiej Niedźwiedzicy” Sergiusza Piaseckiego / Tomasz Mizerkiewicz // W: Wyobraźnia społeczna w literaturze polskiej : od Bolesława Prusa do Marii Dąbrowskiej / pod red. Jensa Herltha, Aleksandry Sikorskiej-Krystek i Tomasza Sobieraja. – Poznań : Wydawnictwo PSP, 2023. – S. 397-417
30. Obraz przestępcy w prozie Sergiusza Piaseckiego na tle poglądów kryminologicznych epoki / Anna Szuba-Boroń. – Kraków : Oficyna Wydawnicza KAAFM : na zlecenie Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, 2021. – 382 s. : faksym., fot., il., portr., mapy ; 24 cm.
31. Pisarze niepodległości : szkice o ludziach i dziełach / Marek Klecel. – Warszawa : Instytut Pamięci Narodowej 2023
32. Recepcja twórczości Sergiusza Piaseckiego na Białorusi / Mikołaj Chmialnicki // W : Literatura (i kultura) polska w świecie / red. nauk. Romuald Cudak, Karolina Pospiszil, Agnieszka Tambor, Agata Rudzińska. – Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2018. – S. 222-231
33. Samotność szpiega : heroizm walki o wewnętrzną autentyczność w powieści „Piąty etap” Sergiusza Piaseckiego / Kacper Uss // W : Literackie światy wyobraźni / red. nauk. Barbara Stelingowska. – Siedlce : Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, 2022. – S. 57-68
34. Sergiusz Piasecki : człowiek pogranicza i jego język (na podstawie powieści „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy”) / Ewa Kubusiak // W : Na pograniczach : o stosunkach społecznych i kulturowych / red. nauk. Robert Lipelt. – Sanok : Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Grodka, 2018. – S. 39-55
35. Sergiusz Piasecki : notatki o pisarzu i powieści Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy / Ryszard Demel. – Tencarola Padwa : s.n., 1979. – [3], 54 s. ; 19 cm.
36. Sergiusz Piasecki (1901-1964) : przestrzenie wolności antykomunisty ideowego / Grzegorz Łukomski. – Łomianki : Wydawnictwo LTW, 2021. – 337, [1] s., [8] s. tabl. kolor. : il. ; 21 cm.
37. Sergiusz Piasecki 1901-1964 : życie i twórczość : zarys monograficzny / Ryszard Demel. – Tencarola : Sergiusz Piasecki Dec’s Trust, cop. 1986. – [2], 90 kart ; 20 cm.
38. Sergiusz Piasecki w III Rzeczypospolitej / Agata Woźniok. – Wrocław : Wydawnictwo „Nortom”, 2007. – 92 s. : il. ; 21 cm.
39. Stalin-ikona : o zapiskach oficera Armii Czerwonej Sergiusza Piaseckiego / Kacper Uss // W : Humanistyka między narodami : interdyscyplinarne studia polsko-ukraińskie / red. nauk. Jarosław Ławski i Lucjan Suchanek. – Kraków Białystok : Temida 2 : przy współpracy Wydziału Filologicznego Uniwersytetu w Białymstoku, 2020. – S. 445-454
40. Tożsamość językowo-kulturowa a twórczość literacka (na przykładzie „Kochanka Wielkiej Niedźwiedzicy” Sergiusza Piaseckiego) / Ewa Kubusiak // W: Nasz język ojczysty : różne oblicza tożsamości / pod red. Rafała Mazura i Barbary Żebrowskiej-Mazur. – Kraków : Wydawnictwo Librons, 2019. – S. 121-133
41. Zniewolenie świata i człowieka w „Zapiskach oficera Armii Czerwonej” Sergiusza Piaseckiego / Ewa Kubusiak // W : Literatura a władza : doświadczenie polskie i rosyjskie / red. nauk. Magdalena Dąbrowska, Piotr Głuszkowski. – Warszawa : Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa, 2021. – S. 39-45
42. Życie kondotiera : Sergiusz Piasecki 1899-1964 / Tomasz Balbus. – Wrocław : Instytut Pamięci Narodowej. Oddział we Wrocławiu, 2023. – 36 s. : faksym., fotogr., portr. ; 21 cm
43. Żywot człowieka uzbrojonego : biografia, twórczość i legenda literacka Sergiusza Piaseckiego / Krzysztof Polechoński. – Warszawa Wrocław : Wydaw. Naukowe PWN, 2000. – 234, [2] s., [16] . tabl. : il. ; 21 cm.
B. Opracowania w czasopismach:
44. Antroponimy nieoficjalne w powieściach Sergiusza Piaseckiego / Ewa Kubusiak // Język Polski. – 2024, z. 2, s. 87-99
*Dostępne w Internecie: https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/8e58a5cf-cb24-4862-a784-575a8fddbf39/content [dostęp: 12.02.2026 r.]
45. „Bogom nocy równi” : (o bohaterach powieści Sergiusza Piaseckiego) / Bolesław Hadaczek // Szczecińskie Prace Polonistyczne. – Nr 7, (1995), s. 83-99
46. Czego nie wiemy o Sergiuszu Piaseckim? : kilka uwag biograficznych / Krzysztof Polechoński // Pamięć i Sprawiedliwość. – 2024, [nr] 2, s. 91-110
47. Czy diabeł Marek istniał naprawdę? : o „Siedmiu pigułkach Lucyfera” Sergiusza Piaseckiego / Wacław Lewandowski // Pamięć i Sprawiedliwość. – 2024, [nr] 2, s. 78-90
48. Czy milkną muzy, gdy grają armaty? : perspektywa antropologiczna w romansie „Adam i Ewa” Sergiusza Piaseckiego / Jakub Horbacz // Rocznik Komparatystyczny. – 2024, [nr] 15, s. 183-197
49. Diabły w twórczości Sergiusza Piaseckiego / Maciej Urbanowski // Arcana. – 2024, nr 4, s. 136-147
50. Dwaj „kultowi” pisarze wileńscy / Marek Klecel // Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej. – 2004, nr 12, s. 60-6651.
51. Działalność wywiadowcza Sergiusza Piaseckiego w Ekspozytorze Oddziału II Sztabu Generalnego nr 6 w Brześciu nad Bugiem w latach 1922-1923 / Wojciech Śleszyński // Dzieje Najnowsze. – 2014, nr 1, s. 37-47
*Dostępne w Internecie: https://rcin.org.pl/ihpan/dlibra/publication/63600/edition/47182/content?ref=struct [dostęp: 25.06.2026 r.]
52. Dzieje wydawnicze twórczości Sergiusza Piaseckiego : (wersje tekstów, wydania i nakłady powieści) / Krzysztof Polechoński // Orbis Linguarum. – Vol. 9 (1998), s. 259-272
53. „Homo sovieticus” piszący : o „Zapiskach oficera Armii Czerwonej” Sergiusza Piaseckiego / Kacper Uss // Bibliotekarz Podlaski. – 2022, nr 1, s. 297-315
54. „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy” jako nowelista / Krzysztof Polechoński // Kresy. – 1998, nr 4, s. 234-241
55. Kresowa epopeja przemytnicza, „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy” Sergiusza Piaseckiego, w oczach dwóch niemieckich pisarzy kresowych Hansa Lipinsky’ego Gottersdorfa i Siegfrieda Lenza : przyczynek do recepcji literatury polskiej w Niemczech / Krzysztof Polechoński // Orbis Linguarum. – Vol. 54 (2020), s. 205-229
* Dostępne w Internecie: https://www.ifg.uni.wroc.pl/wp-content/uploads/PUBLIKACJE-IFG/OL/OL54.pdf [dostęp: 25.06.2026 r.]
56. Legenda literacka Sergiusza Piaseckiego / Krzysztof Polechoński // Odra. – 1998, nr 6, s. 68-73
57. Leksyka przestępcza w trylogii złodziejskiej Sergiusza Piaseckiego / Ewa Kubusiak // LingVaria. – 2021, nr 1, s. 321-334
* Dostępne w Internecie: https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/abe644f5-dcad-49d1-a3e6-fe50f6b7839a/content [dostęp: 25.06.2026 r.]
58. Między Armią Czerwoną i NKWD, a Polską Partią Robotniczą i UB : początki komunistycznej Polski w świetle groteski politycznej „Siedem pigułek Lucyfera” Sergiusza Piaseckiego / Mirosław Golon // Pamięć i Sprawiedliwość. – 2024, [nr] 2, s. 55-77
* Dostępne:https://czasopisma.ipn.gov.pl/index.php/pis/article/view/2691 [dostep: 25.06.2026 r.]
59. Międzywojenna krytyka literacka wobec powieści Sergiusza Piaseckiego / Krzysztof Polechoński // Acta Universitatis Wratislaviensis. Prace Literackie. – Nr 34 (1995), s. 121-139
60. Niech diabli porwą taki ład : przyczynki do większego studium o „Siedmiu pigułkach Lucyfera” Sergiusza Piaseckiego / Kacper Uss // Nowy Napis. – Nr 22 (2024), s. 177-184
61. Nieznane dokumenty do biografii autora „Kochanka Wielkiej Niedźwiedzicy” / Bartosz Bajków, Diana Maksimiuk // Arcana. – 2019, nr 6, s. 155-160
62. O pisarzu zdjętym z krzyża − ze Świętego Krzyża / Andrzej Piskulak // Świętokrzyskie : środowisko, dziedzictwo kulturowe, edukacja regionalna. – 2024, nr 35, s. 121-124
63. Obraz przestępcy w prozie Sergiusza Piaseckiego / Anna Szuba-Boroń // Archiwum Kryminologii. – T. 40 (2018), s. 535-560
* Dostępne w Internecie: https://bibliotekanauki.pl/articles/698756 [dostęp: 25.06.2026 r.]
64. Obrazy okupacji sowieckiej w „Człowieku przemienionym w wilka” Sergiusza Piaseckiego / Waldemar Jakubowski // Roczniki Humanistyczne. – T. 57, z. 1 (2009), s. 191-210
65. Od Lachowicz do Londynu, czyli Biografia Sergiusza Piaseckiego / Jerzy Gizella // Arcana. – 2022, nr 5, s. 141-144
66. Ostatni etap działalności wywiadowczej Sergiusza Piaseckiego − materiały z Rosyjskiego Państwowego Archiwum Wojskowego w Moskwie / Wojciech Śleszyński // Studia Podlaskie. – T. 21 (2013), s. 343-367
67. Problem autobiografizmu w powieściach Sergiusza Piaseckiego / Krzysztof Polechoński // Acta Universitatis Wratislaviensis. Prace Literackie. – Nr 37 (2000), s. 175-189
68. Sergiusz Piasecki − antykomunista / Grzegorz Łukomski // Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej. – 2021, nr 9, s. 35-42
* Dostępne w Internecie: https://przystanekhistoria.pl/pa2/teksty/96408,Sergiusz-Piasecki-antykomunista.html?s=09 [dostęp: 25.06.2026 r. ]
69. Sergiusz Piasecki − człowiek pogranicza / Ewa Kubasik // Świat Inflant. – R. 16, nr 3 (2019), s. 3-4
70. Sergiusz Piasecki : graniczne prawem i lewem w Drugiej RP / Tomasz Bohun // Mówią Wieki . – 2021, nr 12, s. 42-45
71. Sergiusz Piasecki i Józef Mackiewicz − próba wstępnej paraleli / Adam Fitas // Pamięć i Sprawiedliwość. – 2024, [nr] 2, s. 135-154
72. Sergiusz Piasecki jako agent-wywiadowca Oddziału II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego : tło instytucjonalne służby w wywiadzie / Ryszard Oleszkowicz // Pamięć i Sprawiedliwość. – 2024, [nr] 2, s. 111-134
* Dostępne w Internecie:https://czasopisma.ipn.gov.pl/index.php/pis/article/view/2694 [dostęp: 25.06.2026]
73. Sergiusz Piasecki − polski pisarz niedoceniony (w krajach niemieckojęzycznych)? / Hans Christian Trepte // Pamięć i Sprawiedliwość. – 2024, [nr] 2, s. 155-170
* Dostępne w Internecie: https://czasopisma.ipn.gov.pl/index.php/pis/article/view/2696/2658 [dostęp: 25.06.2026 r.]
74. [Sergiusz Piasecki 1901-1964] / Mateusz Ratyński // Rocznik Historyczny Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego. – Nr 36 (2020), s. 305-308
75. Sergiusz Piasecki (1899-1964) : szkic do biografii / Tomasz Balbus // Pamięć i Sprawiedliwość. – 2024, [nr] 2, s. 13-54
* Dostępne w Internecie: https://czasopisma.ipn.gov.pl/index.php/pis/article/view/2690 [dostęp: 25.06.2026 r.]
76. Sergiusz Piasecki według Camila José Celi / Florian Śmieja // Odra. – 2001, nr 4, s. 126-127
77. Śladami Sergiusza Piaseckiego : Hastings i okolice / Maksymilian Madej // Poznaj swój Kraj. – 2016, nr 4, s. 14-16
78. Ułaskawiony po raz trzeci : (na marginesie „Kochanka Wielkiej Niedźwiedzicy” S. Piaseckiego) / Krzysztof Polechoński // Kresy. – 1990/1991, nr 4-5, s. 49-53
79. „Wierzyć się nie chce, że on jeszcze w ogóle istnieje” : pisarze, krytycy, badacze i czytelnicy o Sergiuszu Piaseckim / oprac. Krzysztof Polechoński // Arcana. – 2001, nr 5, s. 96-111
80. „Z celi więziennej do literatury” : krótka biografia Sergiusza Piaseckiego : ref. / Krzysztof Polechoński // Orbis Linguarum : legnickie rozprawy filologiczne. – Vol. 19 (2002), s. 229-242
81. „Zapiski oficera Armii Czerwonej” Sergiusza Piaseckiego : polska próba zgłębienia mentalności jednostki wychowanej w systemie stalinowskim / Anna Dominik // Politeja. – 2013, nr 4, s. 485-499
Netografia:
Pod gwiazdami Wielkiej Niedźwiedzicy: śladami Sergiusza Piaseckiego
Sergiusz Piasecki – z więzienia na literacki panteon
Życiorys Sergiusza Piaseckiego
Oprac.
Iwona Kowalska
Wydział Informacji, Bibliografii i Udostępniania Zbiorów
PBW w Opolu
